Cyprian Godebski (pisarz)
| Cyprian Godebski | |
 |
|
 Godziemba |
|
| Data urodzenia | 1765 |
| Data śmierci | 19 kwietnia 1809 |
| Miejsce śmierci | Raszyn |
| Rodzina | Godebscy |
Cyprian Godebski herbu Godziemba (ur. 1765, zm. 19 kwietnia 1809 w Raszynie), pułkownik Wojska Polskiego (8-ego pułku piechoty Księstwa Warszawskiego) polski poeta i prozaik, redaktor Zabaw Przyjemnych i Pożytecznych, członek Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie, wolnomularz; ojciec Franciszka Ksawerego, dziad Cypriana.
Cyprian Godebski zapoczątkował nurt literatury pozostającej w ścisłym związku z walką wyzwoleńczą, stworzył ideał żołnierza-poety.
[edytuj] Biografia
Urodził się na Polesiu Wołyńskim, uczył się w szkole pijarów w Dąbrownicy a po ukończeniu szkoły pracował w Łucku w sądownictwie. W czasie pobytu w wojsku na Wołyniu wstępuje do tajnych organizacji wojskowych przygotowujących rewolucję. Nie brał czynnego udziału w Powstaniu Kościuszkowskim, pracował jedynie w komitecie organizacyjnym prowadzącym wysyłkę legionów. Na skutek przechwycenia jego korespondencji przez władze rosyjskie został aresztowany, udało mu się jednak zbiec. Następnie przedostał się do Włoch, gdzie u boku gen. Franciszka Ksawerego Rymkiewicza prowadził wśród żołnierzy II Legii pracę oświatową i redagował pismo legionowe "Dekada Legionowa" (nazywana też "Dekadą"). W czasie walk pod Weroną został ciężko ranny. W Lyonie zaciągnął się do Legii Nadwiślańskiej.
Po pokoju lunewilskim - rozczarowany z powodu Legionów - podał się do dymisji i zajął się pracą literacką. Jako poeta debiutował w "Nowym Pamiętniku Warszawskim" w roku 1802. Wkrótce znowu jednak powrócił w szeregi wojskowe i w 1802 roku z wojskami francuskimi powrócił do Polski. Dowodził skoszarowanym w Kaliszu, przy ulicy Babinej 8-ym pułkiem piechoty, należącym do Legii Kaliskiej (2 Dywizja Armii Księstwa Warszawskiego) dowodzonej przez gen. Józefa Zajączka. Później został mianowany komendantem twierdzy modlińskiej.
Reaktywował w 1804 roku (wraz z Ksawerym Kosseckim) czasopismo Zabawy Przyjemne i Pożyteczne. 30 września 1805 został inicjowany do loży masońskiej Świątynia Mądrości.
Po wkroczeniu do Księstwa Warszawskiego armii austriackiej wziął udział w walkach i zginął dowodząc w bitwie pod Raszynem. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera 10-IV). Jego śmierċ przedstawił January Suchodolski na obrazie pt. Śmierċ Cypriana Godebskiego pod Raszynem
[edytuj] Dzieła
- 1805 – Grenadier-filozof. Powieść prawdziwa wyjęta z dziennika podróży r. 1799
- 1805 - Wiersz do Legiów Polskich
- 1821 – Dzieła wierszem i prozą. Po śmierci autora zbierane po większey części drukiem nieogłoszone
- bajki i elegie
Ponadto Godebski tłumaczył francuskie regulaminy wojskowe na potrzeby Armii Księstwa Warszawskiego
- Regulamen musztry dla piechoty Woyska Polskiego, przełożony z francuskiego na polskie [przekład francuskiego regulaminu z 1791 przez Cypriana Godebskiego]. Jasna Góra: 1807 (reprint 2000 ?).